«Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2021 թվականի փետրվարի 25-ի N 252-Լ որոշման մեջ լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ

․ Դասարանում աշակերտների թվի խնդիրը

Նախագծով առաջարկվող լրացումները նպատակաուղղված են կառավարության ռազմավարական փաստաթղթերում կրթական բաղադրիչի և Ազգային ժողովի կողմից ընդունված «Կրթության զարգացման պետական ծրագրի» միջև փոխկապակցվածության ամրապնդմանը, ինչը ընդհանուր առմամբ դրական է։

Միաժամանակ առաջարկվում է դիտարկել մի շարք հստակեցումներ և լրացումներ, մասնավորապես՝

• նախագծում չի հստակեցվում, թե ինչ մեխանիզմներով և որ մարմնի կողմից է իրականացվելու ռազմավարությունների կրթական բաղադրիչի համապատասխանության գնահատումը պետական ծրագրին,
• բացակայում են կրթական բաղադրիչի չափելի ցուցանիշներ կամ հղում դրանց մշակման անհրաժեշտությանը, ինչը կարող է բարդացնել վերահսկողության և արդյունավետության գնահատման գործընթացը,
• նպատակահարմար կլինի նաև սահմանել կրթական բաղադրիչի մշակման ընթացքում կրթության ոլորտի լիազոր մարմնի ներգրավվածության պարտադիր պահանջ։

Առաջարկվում է նախագծում նախատեսել համապատասխան ընթացակարգային կամ վերահսկողական դրույթներ՝ ապահովելու համար ոչ միայն ձևական համապատասխանություն, այլև կրթական քաղաքականության իրական համադրելիություն և արդյունավետ իրականացում։

Որպես պատմության ուսուցիչ՝ այս նախագիծն ինձ համար առաջին հերթին պետական հիշողության և ապագայի կապն է։ Եթե կրթությունը դիտարկում ենք որպես «ռազմավարությունների ռազմավարություն», ապա այն չի կարող լինել միայն տեխնիկական հմտությունների ամբողջություն. այն պետք է ունենա հստակ արժեքային հենք։

Ահա մի քանի կոնկրետ և գործնական առաջարկներ, որոնք կօգնեն, որ այս նախագիծը «թղթի վրա» չմնա.

1.    Առաջարկում եմ յուրաքանչյուր ռազմավարության մեջ ներառել «Հաջողության և ձախողման պատմական դասեր» բաժինը։

• Գործնական քայլ. Եթե մշակվում է, օրինակ, տնտեսական կամ ռազմական ռազմավարություն, փաստաթղթում պետք է հստակ նշվի, թե մեր պատմության մեջ (օրինակ՝ 1920-ականների վերականգնումը կամ Միջնադարի առևտրային կապերը) ինչն է աշխատել և ինչ սխալներ ենք թույլ տվել։ Դա կրթական բաղադրիչի մի մասը պետք է դառնա։

2.    Քանի որ դոկտրինը շեշտում է ինստիտուցիոնալ վերափոխումը, անհրաժեշտ է կրթական բաղադրիչում ավելացնել պետական կառավարման ավանդույթների ուսումնասիրությունը։

• Գործնական քայլ. Ռազմավարություններից բխող վերապատրաստումների մեջ ներառել «Հայ պետականության պատմություն և էթիկա» մոդուլը։ Մասնագետը պետք է հասկանա, որ ինքը ոչ թե պարզապես աշխատող է, այլ 5000-ամյա պատմություն ունեցող շղթայի մի օղակ։

3.    Նախագծում պետք է ավելացնել կետ, որ յուրաքանչյուր ընդունված ռազմավարություն պետք է ունենա իր ադապտացված տարբերակը կրթական չափորոշիչների համար։

• Գործնական քայլ. Երբ պետությունը որոշում է նոր տնտեսական պարադիգմ, դրա հիմնական գաղափարները 6 ամսվա ընթացքում պետք է որպես լրացուցիչ նյութ մտնեն «Հայոց պատմություն» կամ «Հասարակագիտություն» առարկաների մեջ։ Աշակերտը պետք է դպրոցից իմանա, թե ուր է գնում իր պետությունը։

Եզրակացությունը. Որպեսզի այս փոփոխությունը արհեստական չհնչի, մենք պետք է դադարենք կրթությանը նայել որպես առանձին «դասի»։ Այն պետք է լինի յուրաքանչյուր ոլորտի ողնաշարը։ Իմ առաջարկն է՝ նախագծի մեջ ավելացնել, որ ռազմավարությունների կատարողականը գնահատելիս հաշվի առնվի նաև դրա արժեքային-կրթական ազդեցությունը հասարակության վրա։