ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄ
«ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ 2025 ԹՎԱԿԱՆԻ ՀՈՒՆԻՍԻ 12-Ի N 759-Ն ՈՐՈՇՄԱՆ ՄԵՋ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ» ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՄԱՆ ՆԱԽԱԳԾԻ
ՀՀ կառավարության 2025 թվականի հունիսի 12-ի N 759-Ն որոշման մեջ փոփոխություններ կատարելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է միևնույն հաստատությունում ուսուցիչ չհամարվող մանկավարժական, այդ թվում՝ վարչական աշխատողներին դասավանդվող դասաժամերի համար լրավճարի տրամադրման մեխանիզմների հստակեցման, ինչպես նաև լրավճարի տրամադրման ենթակա առարկաների ձևակերպումը հստակեցնելու անհրաժեշտությամբ:
Ներկայում գործող իրավակարգավորման համաձայն՝ միևնույն հանրակրթական ուսումնական հաստատությունում ուսուցիչ չհամարվող մանկավարժական, այդ թվում՝ վարչական աշխատողներին, իրենց կողմից իրականացվող դասավանդման դասաժամերի համար ՀՀ կառավարության 2023 թվականի հուլիսի 6-ի թիվ 759-Ն որոշմամբ նախատեսված լրավճար չի տրամադրվում։ Նշված կարգավորումը գործնականում առաջացնում է իրավական և բովանդակային խնդիրներ այն դեպքերում, երբ ուսուցիչ չհամարվող մանկավարժական աշխատողը տվյալ հաստատությունում, իր հիմնական հաստիքին զուգահեռ, իրականացնում է ԲՏՃՄ ոլորտի (բացառությամբ մաթեմատիկական առարկաների) առարկաների դասավանդում։
Մասնավորապես, առկա կարգավորման պայմաններում լրավճարից զրկվում են այնպիսի մանկավարժական աշխատողներ, ինչպիսիք են հանրակրթական ուսումնական հաստատության գրադարանավարը, լաբորանտը, օպերատորը և այլ դասավանդողներ, որոնք, չլինելով վարչական աշխատող, իրականացնում են ԲՏՃՄ ոլորտի առարկաների դասավանդում։ Նման մոտեցումը կարող է հանգեցնել իրավական անհավասարության և խաթարել լրավճարի տրամադրման խրախուսական նպատակադրումը։
Սույն փոփոխությամբ առաջարկվում է հստակ տարանջատում սահմանել ուսուցիչ չհամարվող մանկավարժական աշխատողների և վարչական աշխատողների միջև՝ նախատեսելով, որ լրավճար չի տրամադրվում միայն միևնույն հաստատությունում ուսուցիչ չհամարվող վարչական աշխատողներին և ղեկավար կազմին դասավանդվող դասաժամերի համար։
Առաջարկվող փոփոխությունը միտված է լրավճարի տրամադրման իրավակարգավորման հստակեցմանը, կիրառման միատեսակության ապահովմանը, ինչպես նաև ԲՏՃՄ ոլորտի առարկաների դասավանդման խրախուսման քաղաքականության նպատակային և թիրախային իրականացմանը։
Գործող կարգավորմամբ լրավճարի տրամադրումը նախատեսված է պետական հանրակրթական ուսումնական հաստատություններում որոշակի առարկաներ դասավանդող ուսուցիչների համար՝ առարկաների անվանումների կոնկրետ ցանկի հիման վրա։ Նման մոտեցումը պայմանավորում է կարգավորման կիրառման մի շարք սահմանափակումներ և ռիսկեր՝ կապված կրթական ծրագրերի շարունակական արդիականացման, առարկայական բովանդակության փոփոխությունների և նոր առարկաների ներդրման հետ։
Մասնավորապես, հանրակրթության պետական չափորոշչի և դրա հիման վրա հաստատվող առարկայական ծրագրերի վերանայման շրջանակներում առարկաների անվանումները և կառուցվածքային բաղադրիչները կարող են փոփոխվել, ինչի արդյունքում առարկաների ֆիքսված ցանկի վրա հիմնված կարգավորումը կորցնում է իր արդիականությունը և պահանջում է հաճախակի փոփոխություններ նորմատիվ իրավական ակտում։
Բացի այդ, առարկայի անվանումը ինքնին միշտ չէ, որ ամբողջությամբ և միարժեք արտացոլում է տվյալ առարկայի բովանդակային և ոլորտային պատկանելությունը։ Նույն անվանում ունեցող առարկաները տարբեր դասարաններում կամ տարբեր ծրագրային մոտեցումներով կարող են ունենալ ԲՏՃՄ ոլորտին վերաբերող տարբեր ծավալ և ուղղվածություն, ինչը կարող է հանգեցնել լրավճարի տրամադրման գործընթացում իրավական անորոշությունների և անհավասար կիրառման։
Սույն փոփոխությամբ առաջարկվում է լրավճարի տրամադրման հիմքը սահմանել ոչ թե առարկայի անվանման, այլ ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության կողմից գործածության երաշխավորված առարկայական ծրագրի վրա հիմնված՝ տվյալ առարկայի ԲՏՃՄ ոլորտին պատկանելու հանգամանքով՝ բացառությամբ մաթեմատիկական առարկաների։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ապահովել կարգավորման բովանդակային հստակություն և համապատասխանեցում կրթական քաղաքականության առաջնահերթություններին։
Միաժամանակ նախատեսվում է, որ վերոնշյալ առարկայական ծրագրերում պարտադիր կարգով ամրագրվի տվյալ առարկայի՝ ԲՏՃՄ ոլորտի պատկանելության վերաբերյալ դրույթը, ինչը կապահովի լրավճարի տրամադրման իրավական հիմքի թափանցիկությունը, կանխատեսելիությունը և միատեսակ կիրառումը հանրապետության բոլոր պետական հանրակրթական ուսումնական հաստատություններում։
Առաջարկվող փոփոխությունը միտված է ԲՏՃՄ ոլորտի առարկաներ դասավանդող ուսուցիչների խրախուսման մեխանիզմների կատարելագործմանը, պետական աջակցության նպատակային և հասցեական կիրառմանը, ինչպես նաև նորմատիվ իրավական կարգավորման կայունության և երկարաժամկետ կիրառելիության ապահովմանը։
ՀՀ կառավարության որոշման նախագծով առաջարվող փոփոխության համաձայն, Կրթության կառավարման տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալներից ելնելով շահառուների թիվը կավելանա 1137-ով (թվով 694 լաբորանտ, թվով 269 էլեկտրոնային կառավարման և դասավանդման ապահովման մասնագետ, թվով 73 գրադարանավար, թվով 80 դաստիարակ, դասղեկ, զինղեկ, խմբակավար և այլն, թվով 8 ուսուցչի օգնական և թվով 13 հոգեբան, հատուկ մանկավարժ, սոցիալական մանկավարժ և այլն): Նախնական գնահատականով վերոնշյալ շահառուների համար լրավճարի տարեկան գումարը կկազմի 279,8 միլիոն դրամ:
