««Լեզվի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում և հարակից օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին Հայաստանի Հանրապետության օրենքի նախագիծ

««Լեզվի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի 1-ին հոդվածից առաջարկում ենք հանել «հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ինչպես նաև» բառերը։ Փոխարենն առաջարկում ենք 1-ին հոդվածը լրացնել նոր պարբերությամբ՝ հետևյալ բովանդակությամբ. «Հայաստանի Հանրապետությունը ճանաչում և խրախուսում է հայերեն ժեստերի լեզվի կիրառումը՝ որպես հայ ժողովրդի լեզվական ժառանգության մաս և խոսքային հայերենին հավասարազոր հաղորդակցման միջոց։»։

Այս փոփոխության նպատակն է ամրագրել հայերեն ժեստերի լեզվի իրավական ճանաչումն ու խոսքային հայերենի հետ հավասարությունը՝ որպես Հայաստանի Հանրապետության լեզվական քաղաքականության անբաժանելի մաս։ Այն ուղղված է հաղորդակցական հավասարության, տեղեկատվության մատչելիության և լեզվական բազմազանության ապահովմանը։

Փոփոխությունն ամբողջությամբ համահունչ է Հայաստանի Հանրապետության ստանձնած միջազգային պարտավորություններին, մասնավորապես՝ Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 9-րդ, 21-րդ և 24-րդ հոդվածներին, որոնց համաձայն պետությունները պարտավոր են ճանաչել և խթանել ժեստերի լեզուների գործածությունը։

Խուլերի համաշխարհային ֆեդերացիայի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 81 երկիր օրենսդրությամբ պաշտոնապես ճանաչել է իրենց ազգային ժեստերի լեզուն։ Այս փոփոխությամբ Հայաստանը կդառնա հաջորդ երկիրը, որ պաշտպանում է իր ազգային ժեստերի լեզուն։

Նախագծերի փաթեթն առաջարկում ենք լրացնել նաև ներքոգրյալ ձևակերպումներով։

Օրենքի 4-րդ հոդվածը լրացնել նոր պարբերությամբ՝ հետևյալ բովանդակությամբ. «Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինները պարտավոր են աստիճանականորեն ընդլայնել հայերեն ժեստերի լեզվի կիրառությունն իրենց գործունեության ոլորտներում։»։

Այս լրացման նպատակն է ապահովել ժեստերի լեզվի կիրառման գործընթացի աստիճանական, իրատեսական զարգացումը՝ հաշվի առնելով հայերեն ժեստերի լեզվի թարգմանիչների և ուսումնասիրողների ներկայիս սահմանափակ թիվը և լեզվի նկատմամբ աճող հետաքրքրությունը։

Օրենքի 5-րդ հոդվածը լրացնել նոր պարբերությամբ՝ հետևյալ բովանդակությամբ. «Հայաստանի Հանրապետության պետական լեզվաքաղաքականության իրականացումն ընդգրկում է հայերեն ժեստերի լեզվի պահպանման, զարգացման, դասավանդման և գործածության խթանման միջոցառումներ։»։

Այս լրացմամբ հայերեն ժեստերի լեզուն կդառնա պետական լեզվական քաղաքականության ծրագրային և հաստատութենական շրջանակների մաս՝ ընձեռելով պետական մարմիններին նախաձեռնել հայերեն ժեստերի լեզվի պահպանման, զարգացման, դասավանդման և խթանման տարբեր միջոցառումներ։