Հիշել նախագիծը

««Լեզվի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում և հարակից օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին Հայաստանի Հանրապետության օրենքի նախագիծ

Ամփոփաթերթում ներառվում են նախագծի վերաբերյալ ներկայացված բոլոր բովանդակային առաջարկությունները, առցանց գրվածները` 2 աշխատանքային օրվա, էլ. փոստով ուղարկվածները` 10 աշխատանքային օրվա ընթացքում

h/h	Առաջարկության հեղինակը, ստացման ամսաթիվը	Կարգավիճակ	Առաջարկության բովանդակությունը	Կցված փաստաթղթերը	Եզրակացություն	Դրույթ
	1	2	3	4	5	6
1	Տաթևիկ Մարաբյան 16.10.2025 22:14:35		Նախագծով առաջարկվող փոփոխությունները և լրացումները «Լեզվի մասին», «Գովազդի մասին», «Հայաստանի Հանրապետությունում ստուգումների կազմակերպման և անցկացման մասին» օրենքներում, ինչպես նաև Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքում, նպատակ ունեն ապահովելու պետական լեզվի՝ հայերենի լիարժեք գործառությունը հանրային կյանքի բոլոր ոլորտներում։ Օրենսդրական այս փոփոխությունները կարևոր են, քանի որ ուղղված են լեզվի քաղաքականության ոլորտում առկա բացերի վերացմանը, օրենքների միատեսակ կիրառմանն ու իրավական հստակության ապահովմանը։ Դրանք կնպաստեն պետական լեզվի պահպանմանն ու վերահսկողության արդյունավետ համակարգի ձևավորմանը։ Միևնույն ժամանակ, անհրաժեշտ է ապահովել, որ վերահսկողության և ստուգումների գործընթացները իրականացվեն թափանցիկ, մասնագիտական մոտեցումներով՝ խուսափելով պատժողական գործելակերպից և առաջնահերթ կարևորելով լեզվամշակութային գիտակցության բարձրացմանը միտված միջոցառումները։ Նախագիծը կարելի է գնահատել որպես հիմնավորված և անհրաժեշտ՝ պետական լեզվի դիրքերի ամրապնդման և ազգային ինքնության պահպանման տեսանկյունից։		Շնորհակալ ենք դիտարկումների համար։ Ձեր կարծիքը հաշվի կառնվի մեխանիզմների ներդրման փուլում։
2	Դիաննա Այվազյան 17.10.2025 18:50:34		Ներկայացված նախագծերը կարեւոր և համապարփակ մոտեցում են պետական լեզվի քաղաքականության ամրապնդման ուղղությամբ։ Դրանք լուծում են տարիներ շարունակ կուտակված օրենսդրական բացերը՝ միաժամանակ ապահովելով լեզվական վերահսկողության ինստիտուցիոնալ հստակեցում և արդյունավետություն։ Նոր հասկացությունների սահմանումը, ինչպես նաև վերահսկողության կարգավորման մեխանիզմների ներդրումը, կնպաստեն ոչ միայն օրենքի միատեսակ կիրառմանը, այլեւ հանրային լեզվամշակութային գիտակցության բարձրացմանը։ Հատկապես կարևոր է, որ այս մոտեցումն առաջնահերթ տեղ է տալիս կանխարգելմանը, ոչ թե պատժամիջոցներին։		Շնորհակալ ենք։ Ընդունվել է ի գիտություն։
3	Լորետա Դումիկյան 17.10.2025 22:26:25		Շատ լավ նախագիծ է, առաջարկում եմ ապահովել, որ օրենքի կիրառման ընթացքում ստեղծվեն հստակ չափանիշներ և վերահսկման մեխանիզմներ՝ հետևելու համար, թե ինչպես է իրականացվում հայերենի օգտագործման պարտադիր պահանջը տարբեր ոլորտներում։		Ընդունվել է ի գիտություն։ Ձեր առաջարկը հաշվի կառնվի մեխանիզմների ներդրման փուլում։
4	Գոհար Վարդանյան 19.10.2025 00:24:14		Ողջունելի և հրաշալի նախագիծ է : Նախագիծը միտված է լեզվի բնագավառում առկա օրենսդրական բացերը վերացնելուն, օրենքների միատեսակ կիրառմանը, իրավական որոշ սկզբունքների ապահովմանը, ինչպես նաև հայերենի՝ որպես պետական լեզվի գործառույթի ընդլայնմանը բոլոր ոլորտներում: Սա համապատասխանում է ՀՀ Սահմանադրության 36-րդ հոդվածին (որտեղ հայերենը սահմանվում է որպես պետական լեզու) և «Լեզվի մասին» օրենքին , որը ենթադրում է լեզվի պաշտպանությունը, զարգացումը և պետական մարմինների կողմից դրա կիրառման պարտավորությունը: Նախագիծը համապատասխանում է պետական լեզվաքաղաքականության հայեցակարգին: Այն կարող է նպաստել հայերենի պահպանմանը սփյուռքում և համապատասխանում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի` մայրենի լեզվի պաշտպանության սկզբունքներին:		Շնորհակալ ենք կարծիքի համար։ Ընդունվել է ի գիտություն։
5	Անի Մկրտչյան 19.10.2025 20:20:00		Ուսումնասիրելով ««Լեզվի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում և հարակից օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը՝ ողջունում և հավանություն եմ տալիս ներկայացված կարգավորումներին։ Հատկապես կարևոր եմ համարում այն դրույթները, որոնք ուղղված են՝ * Հայերենի կանոնարկման և պաշտպանության ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների ամրագրմանը։ (Օրինակ՝ լեզվական վերահսկողություն, լեզվական փորձաքննություն և այլն) * Գործավարության, ցուցանակների և հրապարակային գրվածքների նկատմամբ լեզվական պահանջների հստակեցմանը։ (Սա կարևոր է հանրային դաշտում հայերենի մաքրության և միասնականության ապահովման համար)։ Համոզված եմ, որ այս փոփոխությունները կնպաստեն Հայաստանի Հանրապետության պետական լեզվաքաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը և պետական լեզվի կենսունակության ապահովմանը բոլոր ոլորտներում։		Շնորհակալ ենք։ Ընդունվել է ի գիտություն։
6	Անի Մկրտչյան 19.10.2025 20:21:09		Ուսումնասիրելով ««Լեզվի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում և հարակից օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը՝ ողջունում և հավանություն եմ տալիս ներկայացված կարգավորումներին։ Հատկապես կարևոր եմ համարում այն դրույթները, որոնք ուղղված են՝ * Հայերենի կանոնարկման և պաշտպանության ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների ամրագրմանը։ (Օրինակ՝ լեզվական վերահսկողություն, լեզվական փորձաքննություն և այլն) * Գործավարության, ցուցանակների և հրապարակային գրվածքների նկատմամբ լեզվական պահանջների հստակեցմանը։ (Սա կարևոր է հանրային դաշտում հայերենի մաքրության և միասնականության ապահովման համար)։ Համոզված եմ, որ այս փոփոխությունները կնպաստեն Հայաստանի Հանրապետության պետական լեզվաքաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը և պետական լեզվի կենսունակության ապահովմանը բոլոր ոլորտներում։		Շնորհակալ ենք։ Ընդունվել է ի գիտություն։
7	Արարատ Մովսեսյան 19.10.2025 20:48:13		Հայաստանի Հանրապետության պետական լեզուն՝ հայերենը, հանդիսանում է ազգային ինքնության հիմնական հիմնասյուներից մեկը։ Ժամանակակից սոցիալ- տնտեսական, տեղեկատվական և տեխնոլոգիական զարգացումները միաժամանակ առաջ են բերել հայերենի գործառության, պահպանման և համահունչ զարգացման հարցերի մի շարք մարտահրավերներ։ Ներկայացված օրենսդրական փոփոխությունների անհրաժեշտությունը բխում է պետական լեզվի պաշտպանությունը իրավական մակարդակով ամրապնդելու imperativ պահանջից՝ միաժամանակ ապահովելով լեզվական քաղաքականության համակարգվածություն և վերահսկելիություն։ Առաջարկի հիմնավորումը 1. Օրենսդրական բացերի լրացում – գործող օրենքները հաճախ չեն ապահովում միասնական մոտեցում լեզվի կիրառման նկատմամբ՝ հատկապես գովազդային, հանրային և տեղեկատվական միջավայրում։ Փոփոխությունները հնարավորություն կտան վերացնել հակասությունները, հստակեցնել հայերենի կիրառման շրջանակները և ամրապնդել պետական վերահսկողության մեխանիզմները։ 2. Լեզվի գործառության ապահովում բոլոր ոլորտներում – օրենքը նպատակ ունի ապահովել հայերենի լիարժեք գործառությունը պետական կառավարման, կրթական, լրատվական, գովազդային և թվային միջավայրերում։ 3. Վերահսկողական և գործնական մեխանիզմների հստակեցում – նախատեսվում է հստակեցնել վերահսկող մարմինների գործառույթները և ներդնել ստուգումների հստակ ընթացակարգեր՝ բացառելով կամայականությունը։ 4. Իրավական որոշակիության և միատեսակ կիրառման ապահովում – փոփոխությունները միտված են իրավական որոշակիության սկզբունքի ամրապնդմանը և օրենքների միատեսակ կիրարմանը։ Կանխատեսվող արդյունքներ - Հայերենի գործառության ամրապնդում պետական, մասնավոր և տեղեկատվական ոլորտներում։ - Գովազդային և հանրային հաղորդակցությունում հայերենի լիարժեք կիրառման ապահովում։ - Վերահսկողության համակարգի պարզեցում և արդյունավետություն։ - Իրավական դաշտի կանխատեսելիություն և միատեսակություն։		Շնորհակալ ենք։ Ընդունվել է ի գիտություն։
8	Արարատ Մովսեսյան 19.10.2025 20:48:13		Հայաստանի Հանրապետության պետական լեզուն՝ հայերենը, հանդիսանում է ազգային ինքնության հիմնական հիմնասյուներից մեկը։ Ժամանակակից սոցիալ- տնտեսական, տեղեկատվական և տեխնոլոգիական զարգացումները միաժամանակ առաջ են բերել հայերենի գործառության, պահպանման և համահունչ զարգացման հարցերի մի շարք մարտահրավերներ։ Ներկայացված օրենսդրական փոփոխությունների անհրաժեշտությունը բխում է պետական լեզվի պաշտպանությունը իրավական մակարդակով ամրապնդելու imperativ պահանջից՝ միաժամանակ ապահովելով լեզվական քաղաքականության համակարգվածություն և վերահսկելիություն։ Առաջարկի հիմնավորումը 1. Օրենսդրական բացերի լրացում – գործող օրենքները հաճախ չեն ապահովում միասնական մոտեցում լեզվի կիրառման նկատմամբ՝ հատկապես գովազդային, հանրային և տեղեկատվական միջավայրում։ Փոփոխությունները հնարավորություն կտան վերացնել հակասությունները, հստակեցնել հայերենի կիրառման շրջանակները և ամրապնդել պետական վերահսկողության մեխանիզմները։ 2. Լեզվի գործառության ապահովում բոլոր ոլորտներում – օրենքը նպատակ ունի ապահովել հայերենի լիարժեք գործառությունը պետական կառավարման, կրթական, լրատվական, գովազդային և թվային միջավայրերում։ 3. Վերահսկողական և գործնական մեխանիզմների հստակեցում – նախատեսվում է հստակեցնել վերահսկող մարմինների գործառույթները և ներդնել ստուգումների հստակ ընթացակարգեր՝ բացառելով կամայականությունը։ 4. Իրավական որոշակիության և միատեսակ կիրառման ապահովում – փոփոխությունները միտված են իրավական որոշակիության սկզբունքի ամրապնդմանը և օրենքների միատեսակ կիրարմանը։ Կանխատեսվող արդյունքներ - Հայերենի գործառության ամրապնդում պետական, մասնավոր և տեղեկատվական ոլորտներում։ - Գովազդային և հանրային հաղորդակցությունում հայերենի լիարժեք կիրառման ապահովում։ - Վերահսկողության համակարգի պարզեցում և արդյունավետություն։ - Իրավական դաշտի կանխատեսելիություն և միատեսակություն։		Շնորհակալ ենք։ Ընդունվել է ի գիտություն։
9	Արարատ Մովսեսյան 19.10.2025 20:49:53		Արմինե Կարապետյան, ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Սարուխանի միջնակարգ դպրոցի պատմության ,հասարակագիտության ուսուցչուհի Հայաստանի Հանրապետության պետական լեզուն՝ հայերենը, հանդիսանում է ազգային ինքնության հիմնական հիմնասյուներից մեկը։ Ժամանակակից սոցիալ- տնտեսական, տեղեկատվական և տեխնոլոգիական զարգացումները միաժամանակ առաջ են բերել հայերենի գործառության, պահպանման և համահունչ զարգացման հարցերի մի շարք մարտահրավերներ։ Ներկայացված օրենսդրական փոփոխությունների անհրաժեշտությունը բխում է պետական լեզվի պաշտպանությունը իրավական մակարդակով ամրապնդելու imperativ պահանջից՝ միաժամանակ ապահովելով լեզվական քաղաքականության համակարգվածություն և վերահսկելիություն։ Առաջարկի հիմնավորումը 1. Օրենսդրական բացերի լրացում – գործող օրենքները հաճախ չեն ապահովում միասնական մոտեցում լեզվի կիրառման նկատմամբ՝ հատկապես գովազդային, հանրային և տեղեկատվական միջավայրում։ Փոփոխությունները հնարավորություն կտան վերացնել հակասությունները, հստակեցնել հայերենի կիրառման շրջանակները և ամրապնդել պետական վերահսկողության մեխանիզմները։ 2. Լեզվի գործառության ապահովում բոլոր ոլորտներում – օրենքը նպատակ ունի ապահովել հայերենի լիարժեք գործառությունը պետական կառավարման, կրթական, լրատվական, գովազդային և թվային միջավայրերում։ 3. Վերահսկողական և գործնական մեխանիզմների հստակեցում – նախատեսվում է հստակեցնել վերահսկող մարմինների գործառույթները և ներդնել ստուգումների հստակ ընթացակարգեր՝ բացառելով կամայականությունը։ 4. Իրավական որոշակիության և միատեսակ կիրառման ապահովում – փոփոխությունները միտված են իրավական որոշակիության սկզբունքի ամրապնդմանը և օրենքների միատեսակ կիրարմանը։ Կանխատեսվող արդյունքներ - Հայերենի գործառության ամրապնդում պետական, մասնավոր և տեղեկատվական ոլորտներում։ - Գովազդային և հանրային հաղորդակցությունում հայերենի լիարժեք կիրառման ապահովում։ - Վերահսկողության համակարգի պարզեցում և արդյունավետություն։ - Իրավական դաշտի կանխատեսելիություն և միատեսակություն։		Շնորհակալ ենք։ Ընդունվել է ի գիտություն։
10	Լիլիթ Ղազարյան 20.10.2025 18:08:57		Նախագծով առաջարկվող փոփոխությունները գնահատելի են՝ պետական լեզվի գործառական լիարժեքությունը ապահովելու և լեզվաքաղաքական դաշտը համակարգելու տեսանկյունից։ Հատկապես կարևոր է, որ նախաձեռնությունը միտված է իրավական հստակության բարձրացմանը և վերահսկողական մեխանիզմների ներդրմանը։ Միևնույն ժամանակ, կարելի է առաջարկել, որ նախագծում հստակ սահմանվեն վերահսկողություն իրականացնող մարմինների իրավասությունների շրջանակը, ստուգումների իրականացման չափանիշները և գործընթացների թափանցիկության երաշխիքները, որպեսզի բացառվեն հնարավոր սուբյեկտիվ մոտեցումները։ Բացի այդ, նպատակահարմար է նախագծին զուգահեռ մշակել լեզվամշակութային կրթական ծրագրեր, որոնք կնպաստեն ոչ թե միայն վերահսկողությանը, այլ նաև լեզվական գիտակցության և պատասխանատվության ձևավորմանը հասարակության տարբեր շերտերում։		Ընդունվել է ի գիտություն։ Առանձին ոլորտային օրենքներում արդեն նախատեսված են վերահսկողություն իրականացնող մարմինների իրավասությունները, և նպատակահարմար չի համարվել դրանք նորից նախատեսել «Լեզվի մասին» ՀՀ օրենքում։ Շուտով կշրջանառվի պետական լեզվաքաղաքականության հայեցակարգը, որն ուղղված է նաև Հայաստանի Հանրապետությունում լեզվական կայուն զարգացող միջավայրի և կրթական ու մշակութային ծրագրերի ապահովմանը։ Շնորհակալ կլինենք, եթե հետևեք և դիտարկումներ ներկայացնեք նաև հայեցակարգի վերաբերյալ։
11	Աշխեն Սարգսյան 21.10.2025 19:37:34		Նախագիծը կարևոր է պետական լեզվի կիրառման միատեսակությունն ապահովելու համար, սակայն նպատակահարմար է հստակեցնել լիազոր մարմինների գործառույթների բաժանումը՝ խուսափելու իրավասությունների համընկնումից։		Ընդունվել է ի գիտություն։ Լիազոր մարմնի՝ Լեզվի կոմիտեի լիազորությունները սահմանված են օրենքի 6-րդ հոդվածում, իսկ պետական լեզվաքաղաքականություն իրականացնող մյուս պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունները նախատեսված են իրենց ոլորտը կարգավորող նորմատիվ իրավական ակտերով։
12	Քրիստինե Հունոյան 29.10.2025 21:47:52		Նախագիծը կարևոր քայլ է պետական լեզվի պաշտպանության և գործառական ամրապնդման ուղղությամբ ։ Առաջարկում եմ ստուգումների իրականացման թափանցիկություն, որ լեզվական ստուգումները իրականացվեն ոչ միայն պատժիչ, այլև խորհրդատվական բնույթով ․ նախ տրվի զգուշացում և ուղղման ժամկետ, ․ միայն խախտման չվերացման դեպքում կիրառվեն վարչական տույժեր։ Այս մոտեցումը կապահովի հավասարակշռություն վերահսկողության և աջակցման միջև։
13	Քրիստինե Հունոյան 29.10.2025 22:03:18		Նախագիծը կարևոր քայլ է։ Առաջարկում եմ կրթական և հանրային իրազեկման բաղադրիչի ուժեղացում ։ Բացի վերահսկողությունից , անհրաժեշտ է նախատեսել նաև կրթական և իրազեկման ծրագրեր՝ ․ պետական լեզվի ճիշտ օգտագործման խրախուսման, ․ մասնագիտական ոլորտներում հայերենի կիրառման մշակույթի բարձրացման, ․ պետական մարմինների ու ԶԼՄ-ների լեզվական հմտությունների կատարելագործման ուղղությամբ։ Այս մոտեցումը կապահովի ոչ միայն վերահսկողություն , այլև կանխարգելիչ ազդեցություն։
14	Լուսինե Հարությունյան 31.10.2025 00:12:39		Լուսինե Հարությունյան Առաջարկություն ՀՀ «Լեզվի մասին» օրենքում կատարված փոփոխությունների կիրառման արդյունավետության բարձրացման վերաբերյալ Հարգելի գործընկերներ, Հաշվի առնելով ՀՀ «Լեզվի մասին» օրենքի 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ և 5-րդ կետերում կատարված փոփոխությունները, ինչպես նաև օրենքի ուժի մեջ մտնելու և անցումային դրույթների ժամկետները, ներկայացնում եմ հետևյալ առաջարկությունները՝ ուղղված լեզվաքաղաքականության արդյունավետ իրականաց մանը։ 1. Լեզվական վերահսկողության և մշտադիտարկման մեխանիզմների հստակեցում Մշակել մեթոդական ուղեցույցներ և չափորոշիչներ, որոնք կբացատրեն լեզվավիճակի մշտադիտարկման, փորձաքննության և գնահատման գործընթացները։ Այս ուղեցույցները պետք է հասանելի լինեն պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին, կրթական հաստատություններին և այլ շահագրգիռ կողմերին։ 2. Հանրային իրազեկման և կանխարգելիչ միջոցառումների զարգացում Կազմակերպել լեզվամշակութային արշավներ, հանրային իրազեկման միջոցառումներ, ինչպես նաև համագործակցություն զանգվածային լրատվամիջոցների հետ՝ հայերենի կիրառման կարևորության վերաբերյալ կրթական բովանդակության տարածման նպատակով 3. Լեզվական պարզաբանումների մատչելիություն Ստեղծել առցանց հարթակ, որտեղ քաղաքացիները կարող են ստանալ լեզվաբանական պարզաբանումներ՝ անձնանունների, աշխարհագրական տեղանունների, բարդ տերմինների և հայերենի կանոնարկման վերաբերյալ։ Հարթակը պետք է լինի հանրամատչելի և ապահովի մասնագիտական պատասխաններ։ 4. Օրենքի կիրառման վերահսկման չափանիշների հստակեցում Սահմանել հստակ չափանիշներ և մեխանիզմներ՝ լեզվական նորմերի պահպանման վերահսկման համար՝ ապահովելով թափանցիկություն, կանխատեսելիություն և կանխարգելիչ մոտ եցում։
15	Ալվինա Սարգսյան 02.11.2025 22:13:14		Ողջունելի է պետական լեզվի պահպանմանը միտված ցանկացած հոգածու վերաբերմունք, առավել ևս երբ առկա բացթողումները բերվում են օրենսդրական կարգավորումների դաշտ։ Մնում է հուսալ, որ որդեգրված մեխանիզմները կգործեն հավասարաչափ՝ բացառելով կամայականությունները։ Անհրաժեշտ է հասարակությանը բերել այն գիտակցմանը, որ լեզուն է ազգային դիմագիծը և այն չաղարտելու պատասխանատվությունն ունենք յուրաքանչյուրս։ Ցանկալի է, որ նախագծում սահմանվի խրախուսանքի կետ, ըստ որի հասարակության տարբեր շերտեր շահագրգիռ լինեն հայոց լեզվի պահպանումը դարձնել օրակարգային։ Նպատակահարմար է նաև, որ նախագծում սահմանվի վերահսկողություն իրականացնող մարմինների կողմից հաշվետվությունների տրամադրումը, որպեսզի հասարակությունն իրազեկ լինի տարվող աշխատանքներից, ունեցած արդյունքներից։
16	Անահիտ Ղազարյան 03.11.2025 21:43:15		<<Լեզվի մասին>> ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ առաջարկող նախագիծը ողջունելի է և ընդունելի, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս օրենքը ներկայացնել համապարփակ ձևով՝ իր մեջ ներառելով փոփոխությունների և լրացումների տարբեր ուղղություններ:Հատկապես կարևոր են <<Գովազդի մասին>> և Հոդված 3-ի <<Լեզվավիճակի մշտադիտարկման>> վերաբերյալ փոփոխությունները:Դրանք ապահովում են հայերենի՝ իբրև պետական լեզվի, պահպանմանն ու արժևորմանը, ինչպես նաև պատշաճ մշտադիտարկման իրականացմանը: Ցանկալի կլիներ ուշադրության կենտրոնում պահել հատկապես գովազդները, որտեղ երբեմն հայերենի ուղղագրական,քերականական և շարահյուսական կանոնները ճիշտ չեն կիրառվում: Առաջարկում եմ խստացնել այդ կանոնների պահպանման պահանջը:
17	«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների օրակարգ» ՀԿ 04.11.2025 22:40:46		««Լեզվի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի 1-ին հոդվածից առաջարկում ենք հանել «հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ինչպես նաև» բառերը։ Փոխարենն առաջարկում ենք 1-ին հոդվածը լրացնել նոր պարբերությամբ՝ հետևյալ բովանդակությամբ. «Հայաստանի Հանրապետությունը ճանաչում և խրախուսում է հայերեն ժեստերի լեզվի կիրառումը՝ որպես հայ ժողովրդի լեզվական ժառանգության մաս և խոսքային հայերենին հավասարազոր հաղորդակցման միջոց։»։ Այս փոփոխության նպատակն է ամրագրել հայերեն ժեստերի լեզվի իրավական ճանաչումն ու խոսքային հայերենի հետ հավասարությունը՝ որպես Հայաստանի Հանրապետության լեզվական քաղաքականության անբաժանելի մաս։ Այն ուղղված է հաղորդակցական հավասարության, տեղեկատվության մատչելիության և լեզվական բազմազանության ապահովմանը։ Փոփոխությունն ամբողջությամբ համահունչ է Հայաստանի Հանրապետության ստանձնած միջազգային պարտավորություններին, մասնավորապես՝ Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 9-րդ, 21-րդ և 24-րդ հոդվածներին, որոնց համաձայն պետությունները պարտավոր են ճանաչել և խթանել ժեստերի լեզուների գործածությունը։ Խուլերի համաշխարհային ֆեդերացիայի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 81 երկիր օրենսդրությամբ պաշտոնապես ճանաչել է իրենց ազգային ժեստերի լեզուն։ Այս փոփոխությամբ Հայաստանը կդառնա հաջորդ երկիրը, որ պաշտպանում է իր ազգային ժեստերի լեզուն։ Նախագծերի փաթեթն առաջարկում ենք լրացնել նաև ներքոգրյալ ձևակերպումներով։
18	«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների օրակարգ» ՀԿ 04.11.2025 22:40:46		Օրենքի 4-րդ հոդվածը լրացնել նոր պարբերությամբ՝ հետևյալ բովանդակությամբ. «Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինները պարտավոր են աստիճանականորեն ընդլայնել հայերեն ժեստերի լեզվի կիրառությունն իրենց գործունեության ոլորտներում։»։ Այս լրացման նպատակն է ապահովել ժեստերի լեզվի կիրառման գործընթացի աստիճանական, իրատեսական զարգացումը՝ հաշվի առնելով հայերեն ժեստերի լեզվի թարգմանիչների և ուսումնասիրողների ներկայիս սահմանափակ թիվը և լեզվի նկատմամբ աճող հետաքրքրությունը։
19	«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների օրակարգ» ՀԿ 04.11.2025 22:40:46		Օրենքի 5-րդ հոդվածը լրացնել նոր պարբերությամբ՝ հետևյալ բովանդակությամբ. «Հայաստանի Հանրապետության պետական լեզվաքաղաքականության իրականացումն ընդգրկում է հայերեն ժեստերի լեզվի պահպանման, զարգացման, դասավանդման և գործածության խթանման միջոցառումներ։»։ Այս լրացմամբ հայերեն ժեստերի լեզուն կդառնա պետական լեզվական քաղաքականության ծրագրային և հաստատութենական շրջանակների մաս՝ ընձեռելով պետական մարմիններին նախաձեռնել հայերեն ժեստերի լեզվի պահպանման, զարգացման, դասավանդման և խթանման տարբեր միջոցառումներ։
20	«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների օրակարգ» ՀԿ 04.11.2025 22:40:46		Օրենքի 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետը լրացնել նոր ենթակետով՝ հետևյալ բովանդակությամբ. «գ) հայերեն ժեստերի լեզվի զարգացմանը, գիտական ուսումնասիրությանը, բառարանների, տերմինաբանության և ուսումնական նյութերի մշակմանը, ինչպես նաև դրա գործածության խթանումը հանրային և մասնագիտական ոլորտներում՝ համագործակցելով խուլ անձանց և նրանց ներկայացնող կազմակերպությունների հետ.»։ Առաջարկվող լրացմամբ Լեզվի կոմիտեի լիազորությունների շրջանակը կընդլայնվի՝ վերապահելով կոմիտեին հայերեն ժեստերի լեզվի զարգացմանը, գիտական ուսումնասիրությանը, բառարանների, տերմինաբանության և ուսումնական նյութերի մշակմանը, ինչպես նաև դրա գործածության խթանմանը վերաբերող գործառույթ։ Այս լրացումը նպատակ ունի ապահովել, որ հայերեն ժեստերի լեզվի զարգացումն իրականացվի համակարգային կերպով և գիտական հիմքով։ Այն թույլ կտա Լեզվի կոմիտեին դառնալ ժեստերի լեզվի զարգացման, փաստաթղթավորման և նորմավորման հիմնական պատասխանատուն, ինչպես խոսքային հայերենի դեպքում է։