Անուշ Շահումյան
23.03.2025
Որպես Հայաստանի մարզային դպրոցի ուսուցիչ՝ սույն նախագիծը գնահատում եմ որպես կարևոր քայլ մանկավարժական աշխատողների սոցիալական պաշտպանության ուղղությամբ, հատկապես գյուղական և հեռավոր համայնքներում, որտեղ տրանսպորտային հասանելիությունը սահմանափակ է։ Սակայն առկա են մի շարք խնդիրներ, որոնք կարող են նվազեցնել նախագծի արդյունավետությունը։ Առաջարկում եմ հետևյալ փոփոխությունները ու լրացումները. 1. Հեռավորության չափանիշի վերանայում Խնդիր. 5 կմ շեմը անբավարար է գյուղական տարածքների համար, որտեղ ուսուցիչները հաճախ ստիպված են ճանապարհորդել ավելի երկար հեռավորություններ՝ անգամ հարակից բնակավայրերից հասնելու համար։ Առաջարկ. Հեռավորության շեմը հասցնել 10 կմ-ի կամ հաշվի առնել տեղանքի բարդությունը (օրինակ՝ լեռնային ճանապարհներ)։ 2. Փոխհատուցման չափերի ճշգրտում Խնդիր. - 25 դրամ/կմ դրույքաչափը (հատկապես երկկողմանի երթևեկության դեպքում) չի համապատասխանում տրանսպորտային իրական ծախսերին։ - 1000 դրամի բաշխումը 4 կամ ավելի մանկավարժների և սովորողների միջև անարդար է, քանի որ սովորողները նախագծի շրջանակներում չեն հիշատակվում որպես շահառու։ Առաջարկ. - Բարձրացնել կիլոմետրային դրույքաչափը՝ հիմնվելով վառելիքի և տրանսպորտի միջին գնի վրա (օրինակ՝ 50 դրամ/կմ)։ - Չեղարկել սովորողների հետ փոխհատուցման բաշխումը՝ 1000 դրամն ամբողջությամբ հատկացնելով մանկավարժական աշխատողներին։ 3. Ամսական և տարեկան սահմանաչափերի ճկունություն Խնդիր. 20,200 դրամ ամսական և 250 օր տարեկան սահմանաչափերը կարող են բավարար չլինել, հատկապես երբ ուսումնական տարին տևում է 270-280 աշխատանքային օր։ Առաջարկ. - Տարեկան օրերի սահմանաչափը հավասարեցնել ուսումնական տարվա իրական օրացույցին (օրինակ՝ 280 օր)։ - Ամսական սահմանաչափը կապել ՀՀ միջին աշխատավարձի դինամիկայի հետ՝ ապահովելով գնաճի հաշվարկ։ 4. Տրանսպորտի առկայության պայմանների պարզաբանում Խնդիր. Հաստատությունները, որոնք ունեն պետական ֆինանսավորվող տրանսպորտ, ավտոմատ կերպով բացառվում են նախագծից։ Սակայն հաճախ այդ տրանսպորտը չի ծածկում բոլոր աշխատողների երթուղիները։ Առաջարկ. Թույլ տալ փոխհատուցում ստանալ նաև այն դեպքերում, երբ հաստատության տրանսպորտը չի բավարարում բոլոր աշխատողների պահանջները (օրինակ՝ երթուղիների սահմանափակություն)։ 5. Հաշվետվական բեռի նվազեցում Խնդիր. Տարեկան երկու անգամ ձևակերպումներ ներկայացնելը լրացուցիչ բյուրոկրատական բեռ է ստեղծում ուսումնական հաստատությունների համար։ Առաջարկ. Ավտոմատացնել գործընթացը՝ տվյալները ինտեգրելով Երևանի քաղաքապետարանի կամ մարզպետարանների էլեկտրոնային հարթակներում։ 6. Հասարակության հետ հաղորդակցություն -Առաջարկ. Կազմակերպել տեղեկատվական արշավներ՝ բացատրելու փոխհատուցման հաշվարկման մեխանիզմները, որպեսզի մանկավարժները կարողանան ճիշտ գնահատել իրենց իրավունքները։ Եզրակացություն Նախագիծը կարող է դառնալ մարզային ուսուցիչների կենսամակարդակի բարձրացման գործիք, սակայն դրա իրականացումը պահանջում է առավել ռեալիստական մոտեցում՝ հաշվի առնելով գյուղական համայնքների առանձնահատկությունները։ Անհրաժեշտ է հստակեցնել սահմանումները, բարձրացնել փոխհատուցման չափերը և ապահովել գործընթացի թափանցիկություն։