Հիշել նախագիծը

«ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔՈՒՄ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ԼՐԱՑՈՒՄՆԵՐ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ» ՕՐԵՆՔԻ ԵՎ «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔՈՒՄ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԼՐԱՑՈՒՄ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ» ՕՐԵՆՔՆԵՐԻ ՆԱԽԱԳԾԵՐ

11%89%

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՕՐԵՆՔԸ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔՈՒՄ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ԼՐԱՑՈՒՄՆԵՐ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

Հոդված 1. 2013 թվականի դեկտեմբերի 5-ի Հայաստանի Հանրապետության վարչական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ Օրենսգիրք) 135-րդ հոդվածի 4-րդ մասը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.

«4․Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքի քննությունը դատական նիստում անցկացնելու դեպքում վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու մասին որոշումն ուղարկելու հետ միաժամանակ բողոք բերող անձը և դատավարության մասնակիցները տեղեկացվում են գործի դատաքննության ժամանակի ու վայրի մասին։»:

 

Հոդված 2 Օրենսգրքի 140-րդ հոդվածում

1) 1-ին մասը շարադրել նոր խմբագրությամբ՝ հետևյալ բովանդակության.

«1. Վերաքննիչ դատարանը գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի դեմ ներկայացված վերաքննիչ բողոքները քննում և որոշում է կայացնում բողոքը վարույթ ընդունելու մասին որոշում կայացնելուց հետո՝ վեցամսյա ժամկետում: Նշված ժամկետը վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանված որոշմամբ կարող է երկարաձգվել մինչև երեք ամիս ժամկետով:»:

2) լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ 1.1 մասով.

«1.1 Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված ժամկետը չի տարածվում սույն օրենսգրքով սահմանված վերաքննիչ բողոքների քննության հատուկ ժամկետների վրա»:

 

Հոդված 3. Օրենսգրքի 141-րդ հոդվածում

1) 3-րդ մասը շարադրել նոր խմբագրությամբ՝ հետևյալ բովանդակությամբ․

«3․ Վարչական դատարանի դատական ակտերի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքները քննվում և դրանց վերաբերյալ որոշումները կայացվում են գրավոր ընթացակարգով, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ վերաքննիչ դատարանը դատավարության մասնակցի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ եկել է եզրահանգման, որ անհրաժեշտ է վերաքննիչ բողոքի քննությունն իրականացնել դատական նիստում:».

2) լրացնել հետևյալ բովանդակության նոր 4-6-րդ մասերով․

«4. Վերաքննիչ բողոքը դատական նիստում քննելու վերաբերյալ միջնորդությունը դատավարության մասնակիցը կարող է ներկայացնել վերաքննիչ բողոքում կամ վերաքննիչ բողոքի պատասխանում։

5. Վերաքննիչ բողոքը դատական նիստում կամ գրավոր ընթացակարգով քննելու մասին վերաքննիչ դատարանը կայացնում է որոշում վերաքննիչ բողոքի պատասխան ներկայացնելու վերջնաժամկետը լրանալուց հետո:

6. Վերաքննիչ բողոքը դատական նիստում քննելու հարցը կարող է լուծվել նաև վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու մասին որոշմամբ:»։

 

Հոդված 4. Օրենսգրքի 142-րդ հոդվածը շարադրել նոր խմբագրությամբ՝ հետևյալ բովանդակության.

«Հոդված 142. Վերաքննիչ բողոքի քննությունը դատական նիստում

1. Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննությունը դատական նիստում իրականացվում է վարչական դատարանում դատաքննության իրականացման կանոններին համապատասխան`սույն հոդվածի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։

2. Վերաքննիչ բողոքը դատական նիստում քննելու վերաբերյալ որոշում կայացվելու դեպքում բողոք բերած անձը, ինչպես նաև դատավարության մասնակիցները պատշաճ ծանուցվում են նիստի ժամանակի և վայրի մասին։ Նրանց չներկայանալն արգելք չէ գործի դատաքննության համար։

3. Դատաքննությունը վերաքննիչ դատարանում սկսվում է նախագահող դատավորի զեկուցումով։ Նախագահող դատավորը շարադրում է բողոքի և բողոքի դեմ ներկայացված պատասխանի ամփոփ բովանդակությունը։ Կոլեգիալ կազմի դատավորներն իրավունք ունեն հարցեր տալու նախագահող դատավորին, դատավարության մասնակիցներին, որից հետո գործի դատաքննությունը ավարտվում է, և հայտարարվում են դատական ակտը հրապարակելու վայրն ու ժամանակը։»:

 

Հոդված 5 Օրենսգրքի 142.1-ին հոդվածի 1-ին մասն ուժը կորցրած ճանաչել:

 

Հոդված 6 Օրենսգրքի 160-րդ հոդվածի 2-րդ մասը լրացնել նոր նախադասությամբ՝ հետևյալ բովանդակությամբ․

«2․ Վճռաբեկ բողոքը վերադարձնելու հարցը լուծվում է միանձնյա` Վճռաբեկ դատարանի  վարչական պալատի մեկ դատավորի կազմով:»։

 

Հոդված 7 Եզրափակիչ մաս և անցումային դրույթներ.

1. Սույն օրենքն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող տասներորդ օրը։

2. Մինչև սույն օրենքի ուժի մեջ մտնելը վարչական դատարանի՝ գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ ներկայացված և վարույթ ընդունված վերաքննիչ բողոքների քննությունն իրականացվում է գրավոր ընթացակարգով, եթե վերաքննիչ բողոքը դատական նիստում քննելու վերաբերյալ որոշում չի կայացվում: Մինչև սույն օրենքի ուժի մեջ մտնելը վարչական դատարանի՝ գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ ներկայացված և վարույթ ընդունված վերաքննիչ բողոքների քննությունը գրավոր ընթացակարգով իրականացվելու դեպքում դատավարության մասնակիցները տեղեկացվում են միայն բողոքի քննության արդյունքով կայացվելիք դատական ակտի հրապարակման օրվա մասին՝ առանց նշանակված դատական նիստերը անցկացնելու անհրաժեշտության:

 

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՕՐԵՆՔԸ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔՈՒՄ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԼՐԱՑՈՒՄ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

Հոդված 1. 2018 թվականի փետրվարի 9-ի Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ Օրենսգիրք) 27-րդ հոդվածի 6-րդ մասը շարադրել նոր խմբագրությամբ հետևյալ բովանդակությամբ․

«6․ Վճռաբեկ դատարանում վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու, վճռաբեկ բողոքի ընդունումը մերժելու, վճռաբեկ բողոքն առանց քննության թողնելու հարցը լուծվում է նիստին ներկա դատավորների ձայների ընդհանուր թվի մեծամասնությամբ, իսկ վճռաբեկ բողոքը վերադարձնելու հարցը լուծվում է միանձնյա՝ Վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատի մեկ դատավորի կազմով։ Վճռաբեկ բողոքը քննվում է Վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատի, իսկ հակակոռուպցիոն պալատում՝ հակակոռուպցիոն քաղաքացիական գործերի քննության դատական կազմի դատավորների ընդհանուր թվի մեծամասնությամբ:»։

 

Հոդված 2. Օրենսգրքի 210-րդ հոդվածի 1.1.-ին մասը լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր նախադասությամբ.

«Սույն մասում նշված ժամկետը չպահպանելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքի 127-րդ հոդվածով սահմանված կարգով վերադարձնում է հայցադիմումը:»:

 

Հոդված 3. Օրենսգրքի 395-րդ հոդվածը լրացնել նոր նախադասությամբ՝ հետևյալ բովանդակությամբ․

«2․ Վճռաբեկ բողոքը վերադարձնելու հարցը լուծվում է միանձնյա` Վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատի մեկ դատավորի կազմով։»։

 

Հոդված 4. Սույն օրենքն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող տասներորդ օրը։

  • Քննարկվել է

    07.03.2025 - 22.03.2025

  • Տեսակ

    Օրենք

  • Ոլորտ

    Արդարադատություն

  • Նախարարություն

    Արդարադատության նախարարություն

Ուղարկել նամակ նախագծի հեղինակին

Ձեր ուղարկած առաջարկը կտեղադրվի կայքում 10 աշխ. օրվա ընթացքում

Չեղարկել

Դիտումներ` 1268

Տպել

Առաջարկներ`

Կանանց իրավունքների տուն

22.03.2025

«Կանանց իրավունքների տուն» հասարակական կազմակերպության մեկնաբանությունը․ Գործող կարգի համաձայն՝ ներկայումս դատարանների գերծանրաբեռնվածության արդյունքում վարչական գործերով ներկայացված վերաքննիչ բողոքի քննությունը նշանակվում է 1-1.5 տարի հետո: Բացի այդ, չնայած այն հանգամանքին, որ առաջին ատյանում քննությունն իրականացվել է գրավոր ընթացակարգով, այսինքն՝ առանց դատական նիստ հրավիրելու, այնուամենայնիվ, դատական նիստերը վերաքննիչ դատարանում կարող են հրավիրել բանավոր ընթացակարգով՝ նիստ հրավիրելով: «Կանանց իրավունքների տուն» հասարակական կազմակերպությունը մտահոգություն է հայտնում գործերի քննության արդար դատաքննության խախտումներով պայմանավորված գործերի քննության անհիմն հետաձգումների ու ձգձգումների վերաբերյալ: Կազմակերպությունը լուրջ խնդիր է տեսնում քաղաքացիների՝ հատկապես ընտանեկան հիմնախնդիրներով ու մասնավորապես բռնությամբ պայմանավորված դեպքերի քննության անհարկի ձգձգումների վերաբերյալ: Օրինակ երեխաների բնակության վայրի որոշման և այլ գործերով քննությունն անցնում է հնարավոր ողջամտության սահմանները, տվյալ պարագայում խորացնելով երեխա-ծնող փոհարաբերության խզվածքը, բացի այդ, նաև իրադրության փոփոխության արդյունքում կայացված դատական ակտը ժամանակավրեպ է դառնում: Մինչդեռ գրավոր ընթացակարգի անցնելը, հնարավոր կդարձնի գործի քննության ընթացակագն առավել արագացնելու ու հասնելու դատարանների մատչելիության ու արդարադատության իրականացման երաշխավորված իրավունքների իրականացմանը։ «Կանանց իրավունքների տուն» հասարակական կազմակերպությունը էական է համարում հետևյալը. Ներկայումս դատարաններում առկա գործով ներկայացված վճռաբեկ բողոքների 97% վերադարձվում են չհիմնավորված լինելու պատճառաբանությամբ: Այսինքն՝ դատարանների ծանրաբեռնվածությունը, այն է՝ առնվազն 6 (վեց) ամիս քննարկելուց հետո հետ էր վերադարձվում, որի արդյունքում նաև հնարավոր չէր լինում ընկալել, թե ինչ իրավական խնդիր կամ բացթողում է, որ անհնար է դարձնում ներկայացված վճռաբեկ բողոքի քննությունը: Նկատի ունենալով, որ նշված գործերի հետ վերադարձների քանակը ևս շատ է, ուստի տրամաբանորեն նշված որոշման ընդունմանը ներգրավվել բոլոր դատավորներին իրենց կազմով՝ անիմաստ է: Այսպես, նկատի ունենալով, որ վճռաբեկ դատարանում գործի քննությունը կատարվում է կոլեգիալ կազմով, սակայն, նախագահող դատավորն է զեկուցում բողոքի էությունն ու քննության անձը, ուստի էական ենք համարում նշված գործընթացը, այն է՝ ներկայացված վճռաբեկ բողոքը հետ վերադարձնելու որոշումը միանձնյա կայացնելը: Վերը նշվածը հնարավորություն կընձեռի նաև ֆինանսական առումով էականորեն թոթափել պետական բյուջեի ծախսերը: Լրացուցիչ անհրաժեշտ ենք համարում նշել, որ ընտանեկան խնդիրներով ու ընտանեկան բռնությամբ գործերի քննությունները պահանջում են հրատապություն, արագ արձագանքում սեղմ ժամկետներում լուծում, որը հույս ենք հայտնում կապահովվի առաջարկվող փոփոխությամբ:

«Հարկ վճարողների պաշտպանություն» հասարակական կազմակերպություն

11.03.2025

Կառուցողական առաջարկ Հարգելի ՀՀ արդարադատության նախարարություն/Ministry of Justice of Armenia, առաջարկում ենք կրճատել պետական մարմինները, պետական մարմինների գործառույթները: Որքան քիչ լինեն պետական մարմինները կամ պետական մարմինների գործառույթները, այնքան քիչ վարչական ակտեր կկազմվեն, վարչական ակտերը կնվազեն, որի արդյունքում կնվազեն նաև դրանց բողոքարկման քանակը, ինչը կնպաստի դատարանների ծանրաբեռնվածության թեթևացմանը, էական ազդեցությունն ունենալով նաև արդարադատության արդյունավետության և որակի վրա:

Արտակ Պողոսյան

08.03.2025

Նախարարության ոչ վայել նախագիծ։ Զուրկ է որևէ հիմնավորումից, խաթարված է արդարադատության․ անձի անմեղության կանխավարկածի, հակասում է մարդու իրավունքների պաշտպանության Ժենևյան կոնվենցիային և այլ։ Եվ կարևորը, ոչ թե բխում է ՀՀ դատական և իրավական բարեփոխումների 2021-2026 թվականների ռազմավարությունից, այլ հակասում է։

Տեսնել ավելին